KOAH’TA Tehlike Büyüyor

GAZİPAŞA İlçe Sağlık Müdürü Dr. Eşşe Çelik, Dünya KOAH Günü dolayısıyla önemli açıklamalarda bulundu. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’nın (KOAH), öksürük, balgam ve nefes darlığı gibi kalıcı solunum şikâyetleriyle ortaya çıkan, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir akciğer hastalığı olduğuna dikkat çeken Dr. Çelik, hastalığın ileri yaşlarda daha sık görülse de genç bireylerde de başlayabileceğini söyledi. 

Dünya genelinde her 10 yetişkinden birinin KOAH hastası olduğunu belirten Çelik, Türkiye’de 45 yaş üstü bireylerde doktor tanılı KOAH oranının 2023 verilerine göre yüzde 8,8 olduğunu ifade etti.

“Risk faktörleri artıyor”

Tütün ürünleri kullanımı, hava kirliliği, fosil ve biyokütle yakıtlarının dumanına maruz kalmanın KOAH’ın başlıca nedenleri arasında olduğunu söyleyen Dr.Çelik, araştırmalara göre KOAH hastalarının yüzde 80’inin sigara içtiğinin ortaya konduğunu vurguladı. Çocukluk dönemindeki akciğer enfeksiyonları, yetersiz beslenme ve kirli havaya pasif maruziyetin akciğer gelişimini olumsuz etkileyerek KOAH’a zemin hazırlayabileceğini belirtti. Ayrıca iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı sıcak-soğuk havalar ve orman yangınlarının da hastalığın görülme sıklığını artırabileceğini ifade etti.

“Yaşam kalitesini düşürüyor”
KOAH’ın en belirgin semptomlarının nefes darlığı, sürekli öksürük, balgam ve bazı hastalarda şiddetli yorgunluk olduğunu vurgulayan Dr. Çelik, hastalığın ilerlemesiyle bu şikâyetlerin arttığını ve kişinin günlük yaşamını önemli ölçüde kısıtladığını kaydetti. Tanının ise sağlık kuruluşlarında kolaylıkla yapılan “nefes ölçüm testi” ile konulabildiğini belirtti.

“Günlük hareket çok önemli”
KOAH’la mücadelede en temel adımın risk faktörlerinden uzak durmak olduğunu dile getiren Çelik, hastaların sigara dumanından, kirli hava ortamlarından kaçınmaları, sağlıklı beslenmeleri ve her gün düzenli egzersiz yapmaları gerektiğini söyledi. Ayrıca vatandaşların hava kalitesini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı üzerinden takip etmelerinin önemli olduğunu belirtti. Hava kirliliğinin arttığı dönemlerde dışarı çıkılması gerekirse maske kullanılmasının uzmanlar tarafından tavsiye edildiğini de ekledi.

“Aşı ve düzenli ilaç kullanımı şart”
KOAH’ın tedavisinde inhaler yani nefes yoluyla alınan ilaçların kullanıldığını anlatan İlçe Sağlık Müdürü, bu ilaçların hava yollarındaki daralmayı azaltarak hastanın nefes almasını kolaylaştırdığını söyledi. İlaçların etkili olabilmesi için düzenli ve doğru şekilde kullanılmasının önemine dikkat çekti. KOAH hastalarının zatürre ve grip gibi hastalıklara karşı aşılarını yaptırması gerektiğini ifade eden Dr. Çelik, ileri evrelerde oksijen veya solunum cihazı tedavisinin gerekebileceğini ve akciğer rehabilitasyonunun hastaların yaşam kalitesini artırdığını söyledi.

“Temiz hava yaşamın anahtarı”
Sağlık Bakanlığı’nın KOAH’ın önlenmesi, erken teşhisi ve tedavisi için kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü belirten Dr.Çelik, Türkiye Kronik Hava Yolu Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı (GARD) kapsamında önemli adımlar atıldığını ifade etti ve toplum sağlığı için şu uyarılarda bulundu:

“Tütün ürünlerinden uzak durun, yaşadığınız ortamın havasını temiz tutun, düzenli egzersiz yapın, dengeli beslenin, yaşınıza göre gerekli aşıları yaptırın ve iklim değişikliğinin etkilerini görmezden gelmeyin.”> Vildan RENDE